Op maandag 26 oktober mochten we ons burgerinitiatief voorleggen aan de Gentse gemeenteraadsleden.

 

Geachte voorzitter van de gemeenteraad

Geachte gemeenteraadsleden

Geachte schepenen

Geachte heer Burgemeester

Het voorstel van ons burgerinitiatief dat we vandaag aan uw gemeenteraad kunnen voorleggen omvat het de vraag om vier bijkomende haltes op de nieuwe tramlijnen die het project Gentspoort voorziet.

Ons burgerinitiatief is ontstaan uit Gentenaars die als openbaar vervoergebruikers geschrokken waren van het verdwijnen of niet voorzien van een aantal haltes langs die nieuwe tramlijnen. En bij dit burgerinitiatief hebben zich daarna ook de Reizigersbond en Gents MilieuFront aangesloten.

We hebben meermaals onze vragen en bekommernissen overgemaakt naar De Werkvennootschap die Gentspoort overziet. Het burgerinitiatief is ook opgestart omdat het huidig participatietraject tot nu toe geen mogelijkheid tot debat en dialoog bood specifiek naar de openbaar vervoergebruikers en zo ook doof bleef voor onze verzuchtingen. Meer dan 1.500 Gentenaars waren bereid onze vragen en bekommernissen te onderschrijven.

Voor de duidelijkheid: onze voornaamste bekommernis is dat het Gentse openbaar vervoer maximaal toegankelijk en bereikbaar blijft voor iedereen, jong, oud en mensen met een beperkte mobiliteit.

Zoals u weet voorziet het project Gentspoort een vertramming van de busbundel 7 tussen Gent-Sint-Pieters en de Dampoort. Daarnaast wordt ook een verlenging van tramlijn 4 van het Neuseplein tot de Dampoort gepland. Dit tramproject kunnen wij alleen maar toejuichen en ondersteunen. Wij wachten hier trouwens al meer dan 20 jaar op. Wel betreuren wij de recente amputatie, zonder ernstig debat, van een belangrijk deel van het project, namelijk de verlenging van tram 7 naar het Parkbos.

Op het nog resterende deel van de geplande tramlijn 7 worden tal van bestaande bushaltes geschrapt. Een merkwaardige paradox want de openbaar vervoergebruiker krijgt hier een hoogwaardig en comfortabel vervoermiddel aangeboden dat hij/zij echter veel moeilijker zal kunnen bereiken.

Op lijn 7 wordt het aantal haltes gehalveerd, van 12 tussenhaltes naar 6. Dit brengt de gemiddelde halteafstand op 650 m in plaats van de huidige 350 m. De verlenging van tram 4 voorziet zelfs gemiddeld maar om de 700 m een halte. Dit zijn halteafstanden die zelfs hoger liggen dan in metronetwerken van steden als Brussel en Parijs. Wij kunnen ons ook helemaal niet akkoord verklaren met het schrappen van de halte Clarissenstraat op tramlijn 2 waardoor maar liefst een halteafstand van 1 km ontstaat tussen halte Zuid en halte Keizerpoort aan de R40. Een nieuw, triestig record in Gent.

Wij vragen drie bijkomende haltes op tramlijn 7 en één bijkomende halte op de verlenging van tram 4. Hierdoor worden de gemiddelde halteafstanden op lijn 7 teruggebracht tot 450 m en op de verlengde sectie van lijn 4 tot 550 m. Ook dan nog blijven de halteafstanden groter dan op andere bestaande tram- en buslijnen in Gent en in andere vergelijkbare steden. In het recent gerealiseerde tramproject in Luik is de gemiddelde halteafstand binnen de kernstad 450 m. Op een zeer vergelijkbare geplande vertramming in de Zwitserse stad Bern wordt zelfs geen enkele bushalte afgeschaft en zijn de halteafstanden gemiddeld 370 m. Op een nieuw geplande tramlijn in de Duitse stad Würzburg is de gemiddelde halteafstand 400 m.

Kortere halteafstanden betekenen kortere wandelafstanden. Dit hebben we nog eens duidelijk gemaakt in een schema dat wij u eerder bezorgden. De wandelafstand tussen vertrekpunt en halte en tussen halte en aankomstplaats is uitermate belangrijk voor elke openbaar vervoergebruiker en bepaalt in grote mate de bereikbaarheid en de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer. De bereidheid om tram of bus te nemen daalt exponentieel met de wandelafstand (dit blijkt uit onderzoek door het gerenommeerd Nederlands kenniscentrum CROW).

De Lijn streeft naar eigen zeggen naar een lijnsnelheid van 30 km/u. Op deze bochtige, binnenstedelijke lijnen is die snelheid totaal onrealistisch. Dat dit als argument gebruikt wordt om haltes te schrappen is ronduit pijnlijk en kortzichtig.

Er zijn geen voorbeelden in Europa waar deze snelheid binnenstedelijk wordt gehaald. En op de koop toe wordt de commerciële snelheid op die manier opgetrokken op kap van de reizigers die dezelfde of meer minuten dan maar moeten wandelen in weer en wind. Voor veel reizigers zal de commerciële snelheid van hun vertrekpunt tot hun bestemmingspunt dalen in plaats van te stijgen. Ongetwijfeld zullen er daardoor reizigers afhaken of zich minder vaak met het openbaar vervoer verplaatsen en dat voor een nauwelijks haalbare verhoging van de lijnsnelheid. Dat moeten we absoluut vermijden.

Concreet nu, welke bijkomende haltes vragen wij? U hebt onze presentatie daarover allemaal ontvangen en ik zal hier dan ook niet meer te veel in detail gaan.

Op de plannen voor de verlengde tramlijn 4 gaapt nu een afstand van maar liefst 800 m tussen de haltes Klipperstraat en Dampoort. Wij vragen een bijkomende halte ter hoogte van de Pijnderstraat op 450 m van de Dampoort. Deze halte bedient de wijk van de Zonder-naamstraat tussen Ham en Dok-Zuid en een grote, geplande campus van de Arteveldehogeschool.

Wie in deze gemeenteraad kan verantwoorden dat de wijk van de Zonder-naamstraat de tram ziet voorbij zoeven zonder er toegang toe te hebben.

Op lijn 7 vragen we een bijkomende halte ter hoogte van het kruispunt Kasteellaan-Heernislaan op 550 m afstand van de Dampoort. Deze halte bedient de dichtbevolkte wijk Heirnis-Macharius. In het voorliggende plan van Gentspoort wordt een groot deel van deze wijk geconfronteerd met zeer lange wandelafstanden. De nodige ruimte is er alleszins aanwezig.

Een tweede bijkomende halte op lijn 7 vragen wij ter hoogte van de Nieuwebosstraat. Deze halte bedient bewoners, scholen, een studentenvoorziening en -campus, een gepland supermarkt-restaurantcomplex en een bioscoop in de onmiddellijke buurt. De huidige ontkoppelde bushalte op deze plaats is perfect in te richten voor de langere trams.

Kan u als gemeenteraadsleden verantwoorden dat de bewoners op beide plaatsen geen toegang krijgen tot de nieuwe tramlijn en honderden meters extra moeten stappen? Misschien moet u het zelfs eens stappen? Dan zal u zien dat u als gewone stapper op het voetpad in de binnenstad geen 5 km per uur haalt. En dus hebt u voor 200 meter extra anderhalve minuut nodig. En voor ouderen gaat het dan meestal om 2 minuten.

Tenslotte vragen wij ook nog het behoud van de huidige halte aan het ICC met nabij liggend een grote universiteitscampus, een hogeschoolcampus, de Plantentuin en het GUM. Of kiezen wij ervoor om als belangrijke congresstad een gerenoveerd congrescentrum een halte van het openbaar vervoer te ontzeggen?

Kent u als gemeenteraadsleden andere steden waar het passerend openbaar vervoer geen halte neemt aan een congrescentrum?

De vraag die wij stellen, vier bijkomende haltes, is bescheiden, realistisch en relatief eenvoudig te realiseren. Er zijn in het zeer recente verleden in dit project al heel wat ingrijpender wijzigingen gebeurd. Als het op inventiviteit aankomt zijn er trouwens in het project Gentspoort al oplossingen gevonden voor veel moeilijker uitdagingen. Denk bvb. aan de valsluis ter hoogte van de Visserij. De Werkvennootschap en De Lijn hebben ook nooit beweerd dat de aanleg van de gevraagde haltes onmogelijk zou zijn.

De Werkvennootschap liet op de commissie uitschijnen dat het project dermate gevorderd is dat er geen aanpassingen meer kunnen.

Dat is zeer opmerkelijk. Als burgers hebben we het wettelijk recht om naar aanleiding van de aanvraag van de omgevingsvergunning opmerkingen, aanvullingen en bezwaren in te dienen.

Als burgers verwachten wij dat alle betrokken instellingen en overheden daar op een correcte manier mee omgaan en goed nadenken en oordelen over wat is ingediend.

Hetzelfde geldt trouwens voor de MER-consultatieronde. Want wat is anders het nut van een consultatieronde? Of is het enkel om het eigen ontwerp te verbeteren tegen de mogelijke bezwaren in?

Wij zullen in elk geval onze wettelijk voorziene rechten blijven uitoefenen. We gaan er daarom van uit dat ook onze Stad Gent wil dat daar op een correcte manier wordt mee omgegaan en dus dat aanpassingen nog altijd mogelijk blijven.

Daarom vragen wij aan u als verkozen vertegenwoordigers van de Gentenaars en dus onder meer van de Gentenaars die zich met het openbaar vervoer verplaatsen om onze voorstellen te onderschrijven en om aan De Werkvennootschap te vragen om de haltes op de geplande tramlijnen aan te passen aan de noden van de openbaarvervoergebruiker.

Namens de Gentenaars die aan dit burgerinitiatief meewerken dank ik u voor uw bereidheid om te luisteren naar onze bekommernissen en onze concrete vragen om het vertrammingsproject, dat wij uitdrukkelijk steunen, beter te maken.